Ieder zijn eigen biografie

Dinsdag 25 februari 2014 (al weer bijna vier maanden jaar terug!) stond er een stuk in Het Parool over mijn favoriete onderwerp:levensportretten! Dat stuk, getiteld ‘Ieder zijn eigen biografie’, was geschreven door Carlijn Vis en ging over Karel Baracs (de verhalenman) en zijn vrouw Mieke die het levensverhaal van mensen optekenen en er boekwerken van maken.

In het stuk lezen we dat ze op bezoek zijn bij ‘ras Amsterdammer’ Wim Brom. Ze zijn er op het moment dat Karel en Mieke Baracs aan Wim hun versie van het eerste gedeelte van zijn levensverhaal voorlezen. Karel is onder Amsterdammers ook wel bekend als ‘De Stadsverteller van Amsterdam’. Hij heeft die naam van Job Cohen gekregen. Karel heeft veel ervaring met het op het toneel vertellen van verhalen over de geschiedenis van de stad. Prachtig! In de marge stond ook een aantal andere professionals vermeld die boeken maken van levensverhalen van mensen. Volgens Vis laten steeds meer mensen, vooral ouderen, hun levensverhaal opschrijven. Naast de Baracs ken ik bijvoorbeeld ook Alexandra Heering die het zelfde doet. Zij steken allemaal een grote hoeveelheid tijd in het aanhoren van de verhalen van hun klanten. Zij slagen er in om het leven van de hoofdpersoon van het papier te laten spetteren. Van het resultaat van Heering’s inspanningen heb ik een voorbeeld kunnen lezen. Geweldig mooi. Maar het is wel allemaal prijzig. Bij Baracs kost een levensverhaal tot biografie laten verwerken zo’n €12.000,- . Wel allemachtig, ik maak een levensportret voor ongeveer een zesde van dat bedrag! Alexandra hanteert een ander tarief. Het brengt me een beetje aan het twijfelen… zou ik me dan ook maar op het aanbieden van een geschreven levensverhaal storten?

Nee, immers ik doe het anders: ik maak levensportretten op dvd! Het is een levensportret in een geheel andere vorm. En het is natuurlijk ook minder arbeidsintensief als een geschreven levensportret. Een levensportret met de dvd’s als eindproduct kan dus goedkoper zijn. Maar ik bereik er wel, meen ik, een zelfde kwalitatief hoge standaard mee, als Baracs en Heering met hun levensboeken. Van mijn reeds gemaakte levensportretten kunt u op deze website een aantal voorbeelden zien. Van mij krijgt u toch een dvd met beeld en geluid van u of de door u zo geliefde persoon. Zijn of haar dictie, oogopslag, opvallende handbewegingen tijdens het praten… enzovoorts worden vastgelegd.

En: is het minder gemakkelijk om te filmen of juist een geschreven levensportret te maken? Misschien is er, voor de camera, minder verbeeldingskracht nodig, waar immers een geschreven verhaal vraagt om het visualiseren van het vertelde. Hoewel? Als iemand een mooi verhaal vertelt of bijvoorbeeld een soort van monoloog houdt of in gesprek is (en bijvoorbeeld over zijn of haar leven vertelt), moet je als luisteraar ook je verbeeldingskracht gebruiken. Dat werkt bij mij in ieder geval zo, en… dat zal bij iedereen wel zo werken. Dat hoop ik althans… en daarom werkt het ook echt: zo’n dvd met zo’n levensverhaal; het blijft een kostbaar levensdocument.

En, ja, hoe ik er gelijk Karel Baracs, toe ben gekomen om mij met dit vak bezig te houden… dat valt te lezen in een interview dat mij door Flores van Emmerik van Dijkenvanemmerik is afgenomen…